Ik zat dus nog maar eens met mijn hoofd op die plaats waar gedachten ontstaan en ineens betrapte ik mezelf erop dat ik me afvroeg hoeveel manuren er nu precies in een vrouwenuur zitten. Niet dat ik daar ’s nachts wakker van lig of zo, maar ge weet hoe dat gaat. Een mens heeft vijf minuten niks te doen. Ik weet het, er zijn mensen met veel minder vrije tijd maar hem toch beter weten te gebruiken dan ik. Maar soit, gedachten kan je niet zomaar afzetten.
Een manuur is dus zestig minuten. Ik denk dat we het daar eens over zijn. Ik weet dat, want elke vakman die hier ooit iets kwam repareren, rekende in manuren. En die zestig minuten blijven gewoon zestig minuten, ongeacht wie ze presteert. Een man, een vrouw of iemand die nog over zijn geslacht aan ’t nadenken is. Een uur telt gewoon zestig minuten.
Een vrouw kan dus acht manuren werken, naar huis gaan en content zijn dat ze de hele dag haar mannetje heeft gestaan. Zonder dat daar ook maar één man aan te pas is gekomen.
Van zoveel taalgeweld spring mijn plomb.
Pak nu het woord vakmanschap. Een doordeweeks woord waar vroeger niks mis mee was. Een vrouw kan perfect over vakmanschap beschikken. Uiteraard zeg. Straffer nog, als ge dat vanuit het juiste perspectief bekijkt, beschikt een vrouw zelfs over meer schap dan een man. Mijn mantieten buiten beschouwing gelaten. Een vrouw heeft een schap en we bedoelen daarmee borsten of tetten. Ik mag dat zo zeggen want we wonen in Vlaanderen.
En toch zou er taalkundig iets wringen met dat woord want het zou volgens de nieuwe regels niet genderneutraal genoeg zijn. Nieuwe of zotte dolle mina’s zouden er op de barricaden begot zelfs opnieuw hun soutien voor in brand steken. Daarom stel ik een compromis voor. Laten we vakmanschap vanaf nu vrouwmanschap noemen. Het dekt de lading voor geen meter meer maar iedereen krijgt iets en iedereen is content, man en vrouw. De X-en en de non-binairen zijn met te weinig om ook maar iets van dat woord te mogen opeisen. Anders wordt het helemaal een boeltje met dat nieuwe groene boekje.
Nu ik dat hier allemaal zo aan ’t opschrijven ben, zit ik ongeveer met hetzelfde gevoel als wanneer ik naar een pornofilm zit te kijken en beneden ineens een deur hoor opengaan. Niemand heeft iets gezien, maar toch klik je rap, rap een ander venster op uwe computer open. Het weerbericht bijvoorbeeld.
Met het weer zit ge bijna altijd veilig. Alhoewel. Ge klikt op het weerbericht en ineens verschijnt weerman Bart of weervrouw Jacotte. Als daar maar geen ‘brokken’ van komen, denk ik dan. Want waarom moet het een weerman of een weervrouw zijn? Eerlijk gezegd kan het mij geen fluit schelen wie mij komt vertellen dat het morgen weer gaat stormen.
Bij brand wordt het nog moeilijker. Is het een brandweerman? Een brandweervrouw? Of is het een pompier die de boel moet komen blussen? Als mijn huis ooit in lichterlaaie zou staan, God beware me, ga ik echt niet eerst vragen, ‘Excuseer, maar voor ge op uw ladder kruipt en den boel hier komt blussen, kunt ge me eerst efkes zeggen hoe u zich identificeert?’ Het zal eerder klinken als, ‘Blussen, bitch! Ge moogt het mij beneden straks allemaal wel vertellen.’
Dat soort op flessen getrokken taalkwesties zitten tegenwoordig overal. Een gastspreker kan een vrouw zijn. Een vroedvrouw kan perfect een man zijn. En tussen de bemanning van een vliegtuig zitten meestal ook gewoon meer vrouwen, gelukkig maar. Anders zou het zomaar kunnen dat een vrouwelijke piloot je op haar vlucht verwelkomt met, ‘Dames en heren, welkom aan boord. Vandaag vliegen we zonder bemanning.’
Ik zou mijn gordel dan precies toch iets harder aanspannen.
Om het nog zotter te maken. Al die mannen woorden heb ik geleerd door mijn moedertaal. Straf he, eindelijk een woord met een vrouwelijke klank in dat mannenbastion. En toch leerde die moedertaal mij ook woorden zoals manuren, mankracht, vakmanschap, bemanning, voorman, staatsman, weerman, veerman, brandweerman en ik kan nog een tijdje doorgaan.
Om maar te zeggen, mijn moedertaal kreeg precies toch serieus wat venten over de vloer, de slet.
Zou het dan beter zijn als we de zaken een beetje bijsturen en woorden een beetje diverser of gen-zennerig maken?
Manuren zouden dan bijvoorbeeld mensuren kunnen worden. Bemanning wordt bemensing. Vakmanschap, da’s vakkennis. Een brandweerman is dan een brandweermens of zo. Een weerman een weerpersoon. Een gastspreker een spreekmens. En moedertaal? Moeten we daar dan oudertaal van maken of persoon-die-mij-gebaard-heeft-taal. Biologisch en maatschappelijk is daar geen speld tussen te krijgen al is dat wel een beetje lullig voor mijn vader. Al stond die er net als ik ook altijd maar gewoon bij als het werk gedaan was. Zoals dat wel meer het geval is bij venten.
Misschien is dat uiteindelijk het raarste. Niet dat er teveel mannen in onze taal zitten. Ik heb ze zelf een leven lang uitgesproken zonder daar ooit één seconde over te moeten nadenken.
Tot ik erop begon te letten en ontdekte dat vrouwen al die mannen ook voortdurend in de mond moesten nemen.
Oei. Dat andere venster stond precies nog open.
